آسیبشناسی شهرکهای صنعتی در ایران: بررسی وضعیت بهرهوری زمین صنعتی از دریچه تحلیل آماری
طبق این گزارش که توسط دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن مرکز پژوهشهای مجلس تهیه شده است، شهرکهای صنعتی به عنوان یکی از ابزارهای اصلی دولت در مسیر توسعه صنعتی، وظیفه تجمیع منابع و زیرساختهای مورد نیاز صنایع کوچک و متوسط و نیز تسهیل خوشهسازی را برعهده دارند. با این حال، بررسیهای صورت گرفته حاکی از آن است شهرکهای صنعتی در ایران با سه چالش اساسی مواجهاند: عدم تامین پایدار انرژی و کمبود زیرساختهای ضروری، ایرادات ناظر بر ساختار مدیریت و مالکیت و سوداگری و عدم بهرهوری زمین صنعتی. تمرکز این گزارش بر مسئله سوم است؛ مسئلهای که به دلیل ناکارآمدی فرایندهای واگذاری، ضعف نظارت و ناکافی بودن سازوکار خلع ید، به یکی از چالشهای اصلی توسعه صنعتی کشور بدل شده است. گزارش حاضر با هدف ارزیابی کمی وضعیت بهرهوری زمینهای صنعتی در شهرکها و نواحی صنعتی ایران و تحلیل روند آن در یک دهه اخیر (۱۴۰۲-۱۳۹۳) انجام شده است. با اتکا به مبانی نظری و مطالعات بینالمللی، شاخصهای کلیدی نرخ بهره برداری از زمین، نرخ خالی بودن زمین و شدت کارایی زمین (برحسب اشتغال و سرمایهگذاری حقیقی) و... مورد محاسبه و تحلیل قرار گرفتهاند. یافتههای گزارش بیانگر آن است که که از مجموع زمینهای صنعتی کشور، تنها ۳۷ درصد به بهرهبرداری رسیده است؛ این رقم معادل ۵۲ درصد از زمینهای واگذارشده به متقاضیان است. شکاف فزاینده بین روند واگذاری و بهرهبرداری، گویای ناکارآمدی در مدیریت این دارایی و استفاده از آن به عنوان ابزار سوداگری است. نهایتاً، دادهها حاکی از ضعف نظام نظارت بر بهرهبرداری و خلع ید از زمینهای راکد است، به طوری که در بازه مورد مطالعه، به طور میانگین سالیانه فقط ۲۹۵ قرارداد خلع ید شده و معادل استرداد ۲.۸ درصد از زمینهای غیرفعال است. نتایج این گزارش مؤید آن است که چالش اصلی بهرهوری پایین زمینهای صنعتی، فراتر از عوامل درون سازمانی، ریشه در وابستگی مالی سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی به درآمد ناشی از واگذاری زمین و چرخه اقتصادی آن، کمبود زیرساخت و متقاضی در مناطق محروم، مشکلات چارچوبهای نهادی، سیاستگذاری و نظارتی کلان دارد.
مواردی که با دانلود این گزارش میتوانید از آن آگاهی یابید:
- معرفی شهرکها و ناحیههای صنعتی
- مفهوم بهرهبرداری از زمین
- وضعیت موجود بهرهبرداری از زمین در شهرکهای صنعتی
- و موارد دیگر...